Flexibilisering

Om zo flexibel mogelijk om te gaan met het overvolle elektriciteitsnet in Nederland en België, is een combinatie van technologische innovaties, marktmechanismen en gedragsverandering nodig. Door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, kunnen zowel gezinnen als bedrijven de netcongestie (overbelasting) helpen verminderen en geld besparen.

Gezinnen

Eerst en vooral is een thuisbatterij, in combinatie met een digitale meter, het hulpmiddel bij uitstek om zelfopgewekte zonne-energie op te slaan in plaats van terug te leveren. Daarbij dient de capaciteit van de batterij en de zonnepanelen op elkaar afgestemd te zijn.

Met een energiecontract met dynamische tarieven kunnen gezinnen hun verbruik verplaatsen naar momenten waarop stroom goedkoop of gratis is (bijv. tijdens een overschot aan zon of wind). Wie niet de hele dag thuis is, kan via een IT-systeem de wasmachine, vaatwasser en warmtepomp automatisch aanzetten als de stroomprijs zakt of de zonnepanelen voldoende eigen stroom opwekken.

In de nabije toekomst is het ook uitkijken naar de bidirectionele elektrische wagen. Dat betekent dat de autobatterij via de accu stroom opslaat en teruglevert aan het huis of het net tijdens de piekuren. De auto kan met andere woorden de rol van de thuisbatterij overnemen. Deze Vehicle-to-Grid technologie (V2G) bevindt zich momenteel nog grotendeels in de pilootfase. Hoewel de V2G-hardware al in verschillende auto's aanwezig is, werkt terugleveren aan het net nog lang niet overal. Het vereist een specifieke bidirectionele laadpaal (DC-lader), een geschikt energiecontract en software-activatie door de fabrikant.

Bedrijven

Bedrijven kunnen grootschalige batterijen plaatsen om energiepieken op te vangen. Daarnaast vormt de conversie van overtollige groene stroom naar groene waterstof een belangrijke oplossing voor langdurige opslag.

Bedrijven kunnen hun elektriciteitsgebruik aan de beschikbare ruimte op het net aanpassen. In ruil voor hun lagere verbruik tijdens piekuren krijgen deze bedrijven lagere tarieven (dalurencontract).

Bedrijven op een bedrijventerrein kunnen hun energiecapaciteit delen. Door middel van een groepscontract wordt het gelijktijdige piekverbruik verminderd.

Verschillende energieprojecten (bijv. wind en zon) delen één netaansluiting (cable pooling). Daarnaast kunnen producenten en verbruikers direct worden verbonden zonder gebruik te maken van het publieke net.

Hoe de overheid gezinnen en bedrijven kan helpen

Ook de Belgische en Nederlandse overheid nemen maatregelen om flexibeler met de beschikbare energie om te springen.

Eerst en vooral investeren de netbeheerders ongeveer € 8 miljard per jaar om het bestaande energienet te versterken. Er wordt ook geld gepompt in verdere digitalisering zodat het elektriciteitsnet intelligenter wordt (smart grid). Onder meer door het gebruik van digitale meters, data en artificiële intelligentie kunnen vraag en aanbod meer in evenwicht worden gehouden. Het systeem kan daardoor beter anticiperen op schommelingen in stroomopwekking (uit wind en zon) en stroomverbruik om overbelasting te voorkomen.

In Nederland geldt nog tot eind 2026 de zgn. salderingsregeling, die consumenten moet stimuleren hun stroom direct te verbruiken of op te slaan. In België is er in 2026 een verhoogde investeringsaftrek van 40% mogelijk voor energieopslag.

Meer energiethema's?

Klik hier